Không mã hóa dữ liệu cá nhân nhạy cảm trong quá trình lưu trữ và truyền tải bị xử phạt như thế nào?

Không mã hóa dữ liệu cá nhân nhạy cảm trong quá trình lưu trữ và truyền tải là một trong những lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng nhất, đặt doanh nghiệp trước nguy cơ rò rỉ thông tin và đối mặt với các chế tài xử phạt khắt khe lên đến 5% tổng doanh thu theo Nghị định 330/2026/NĐ-CP. Khám phá ngay giải pháp pháp lý chuyên sâu và tối ưu được cung cấp bởi đội ngũ Luật sư tại Công ty Luật TNHH DPO để bảo đảm an toàn hạ tầng hệ thống và tuân thủ tuyệt đối pháp luật.

Không mã hóa dữ liệu cá nhân nhạy cảm trong quá trình lưu trữ là gì? Tổng quan và khái niệm cốt lõi

Tóm tắt chuyên môn: Mã hóa dữ liệu là việc áp dụng các phương pháp, thuật toán mã hóa hoặc giải pháp kỹ thuật để chuyển đổi dữ liệu từ định dạng nhận biết được sang định dạng không nhận biết được theo khoản 16 Điều 3 Luật Dữ liệu 2024. Việc không mã hóa dữ liệu cá nhân nhạy cảm (như sinh trắc học, y tế, tài chính) là hành vi vi phạm nghiêm trọng các tiêu chuẩn bảo mật được quy định tại Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 và Nghị định 356/2025/NĐ-CP.

Mã hóa là một trong những giải pháp kỹ thuật cốt lõi và bắt buộc phải được sử dụng để bảo vệ dữ liệu trong quá trình xử lý. Đối với dữ liệu cá nhân nhạy cảm như dữ liệu sinh trắc học, dữ liệu vị trí, dữ liệu y tế hoặc thông tin tài chính, doanh nghiệp cần xác định và áp dụng các biện pháp bảo vệ ở mức độ cao nhất phù hợp với tính chất của dữ liệu và hoạt động xử lý.

Trong một số trường hợp, pháp luật quy định cụ thể yêu cầu mã hóa mang tính bắt buộc. Chẳng hạn, đối với dữ liệu cá nhân được lưu trữ trên hệ thống điện toán đám mây (Cloud), khoản 4 Điều 12 Nghị định 356/2025/NĐ-CP quy định rõ ràng về việc phải mã hóa dữ liệu ở trạng thái nghỉ (Data at rest) và khi truyền tải (Data in transit), đồng thời áp dụng phân quyền truy cập nghiêm ngặt.

Tuy nhiên, việc dữ liệu đã được mã hóa không đồng nghĩa doanh nghiệp đương nhiên hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ bảo vệ dữ liệu cá nhân. Doanh nghiệp vẫn phải thực hiện các biện pháp bảo vệ khác (như an ninh vật lý, tường lửa, kiểm soát truy cập) theo quy định pháp luật và phù hợp với hoạt động xử lý thực tế.

Tại sao việc mã hóa dữ liệu cá nhân nhạy cảm lại đặc biệt quan trọng?

Tóm tắt chuyên môn: Mã hóa dữ liệu không chỉ là rào cản kỹ thuật chống lại tin tặc mà còn là “lá chắn pháp lý” giúp doanh nghiệp chứng minh sự tuân thủ, miễn trừ hoặc giảm nhẹ trách nhiệm bồi thường khi xảy ra sự cố rò rỉ thông tin ngoài ý muốn.

Ngăn chặn triệt để hậu quả từ các cuộc tấn công mạng

Khi tin tặc (hacker) xâm nhập thành công vào máy chủ, nếu dữ liệu được lưu trữ dưới dạng bản rõ (plaintext), toàn bộ thông tin nhạy cảm của khách hàng sẽ bị phơi bày. Ngược lại, nếu doanh nghiệp áp dụng thuật toán mã hóa chuẩn quốc tế, dữ liệu bị đánh cắp chỉ là những chuỗi ký tự vô nghĩa, không thể giải mã nếu thiếu khóa bảo mật (Decryption Key). Điều này bảo vệ trực tiếp tài sản và danh dự của chủ thể dữ liệu.

Đáp ứng yêu cầu giải trình trước cơ quan quản lý nhà nước

Theo quy định của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025, doanh nghiệp mang trên mình “trách nhiệm giải trình”. Khi có thanh tra, kiểm tra từ Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), việc chứng minh hệ thống đã áp dụng mã hóa dữ liệu ở trạng thái nghỉ và truyền tải là bằng chứng thép cho thấy doanh nghiệp đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bảo vệ dữ liệu theo pháp luật.

DỊCH VỤ PHÁP LÝ LIÊN QUAN

TƯ VẤN DOANH NGHIỆP & QUẢN TRỊ RỦI RO

Đồng hành cùng doanh nghiệp rà soát toàn bộ quy trình vận hành, đánh giá rủi ro hệ thống công nghệ thông tin và thiết lập cơ chế tuân thủ pháp luật toàn diện, ngăn chặn nguy cơ bị xử phạt.

Hotline: 0976926655
YÊU CẦU TƯ VẤN

Không mã hóa dữ liệu cá nhân nhạy cảm trong quá trình lưu trữ và truyền tải bị xử phạt như thế nào?

Tóm tắt chuyên môn: Pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân yêu cầu doanh nghiệp áp dụng các biện pháp bảo vệ phù hợp. Việc bỏ qua mã hóa đối với dữ liệu nhạy cảm, đặc biệt trên môi trường Cloud hoặc khi chuyển dữ liệu xuyên biên giới, có thể dẫn đến mức phạt lên tới 5% tổng doanh thu theo Nghị định 330/2026/NĐ-CP.

Riêng đối với dữ liệu sinh trắc học, tổ chức, cá nhân thu thập và xử lý phải có biện pháp bảo mật vật lý đối với thiết bị lưu trữ, truyền tải; hạn chế quyền truy cập và có hệ thống theo dõi để phòng ngừa, phát hiện hành vi xâm phạm theo điểm a khoản 4 Điều 31 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025. Đối với dữ liệu cá nhân được lưu trữ trên điện toán đám mây, khoản 4 Điều 12 Nghị định 356/2025/NĐ-CP quy định bắt buộc về việc mã hóa dữ liệu ở trạng thái nghỉ và khi truyền.

Mức độ bảo vệ cần được doanh nghiệp rà soát khắt khe theo môi trường công nghệ đang sử dụng:

Các quy định trên cho thấy doanh nghiệp cần đánh giá tổng thể biện pháp bảo vệ dữ liệu, thay vì chỉ tập trung vào việc có mã hóa hay không. Đội ngũ pháp chế nên phối hợp chặt chẽ với bộ phận kỹ thuật (IT/Security) để rà soát hệ thống lưu trữ, truyền tải, quyền truy cập, luồng dữ liệu và các biện pháp bảo vệ đang áp dụng, đồng thời bảo đảm nội dung này khớp hoàn toàn với Hồ sơ đánh giá tác động xử lý dữ liệu cá nhân đã nộp cho Bộ Công an.

Doanh nghiệp để rò rỉ dữ liệu do không mã hóa phải đối mặt với mức phạt theo doanh thu ra sao?

Theo quy định tại Nghị định 330/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, rủi ro pháp lý của doanh nghiệp không chỉ nằm ở mức phạt tiền cố định. Khi hành vi vi phạm liên quan đến việc chuyển giao hoặc xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định (đặc biệt là chuyển dữ liệu xuyên biên giới mà không mã hóa dẫn đến rò rỉ), doanh nghiệp có thể phải đối mặt với mức phạt được tính theo tỷ lệ doanh thu.

• Phạt tiền từ 1% đến 2% doanh thu đối với hành vi dẫn đến lộ, mất dữ liệu cá nhân của từ 10.000 đến dưới 100.000 công dân Việt Nam.
• Phạt tiền từ 2% đến 3% doanh thu đối với hành vi dẫn đến lộ, mất dữ liệu cá nhân của từ 100.000 đến dưới 1.000.000 công dân Việt Nam.
• Phạt tiền từ 3% đến 5% doanh thu đối với hành vi dẫn đến lộ, mất dữ liệu cá nhân của từ 1.000.000 công dân Việt Nam trở lên.

Do đó, doanh nghiệp cần đặc biệt chú trọng các biện pháp bảo vệ dữ liệu trong quá trình lưu trữ và truyền tải, nhất là khi dữ liệu được chuyển ra nước ngoài. Việc áp dụng mã hóa chuẩn quốc tế giúp doanh nghiệp giảm thiểu tối đa nguy cơ xảy ra sự cố và rủi ro bị áp dụng khung hình phạt cao nhất.

Các hình phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả khi vi phạm bảo mật kỹ thuật

Bên cạnh hình thức phạt tiền khổng lồ, các biện pháp xử phạt bổ sung và khắc phục hậu quả theo Nghị định 330/2026/NĐ-CP có thể làm tê liệt hoàn toàn hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Phòng pháp chế cần xác định đúng hành vi vi phạm để đánh giá đầy đủ rủi ro pháp lý.

Khi doanh nghiệp bị xác định có hành vi vi phạm liên quan đến việc thu thập, chuyển giao hoặc xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định do không mã hóa, các biện pháp trừng phạt có thể bao gồm:

• Tịch thu tang vật, phương tiện: Tịch thu máy chủ, hệ thống lưu trữ được sử dụng để thực hiện hành vi vi phạm.
• Đình chỉ hoạt động: Đình chỉ có thời hạn hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân (từ 01 đến 06 tháng), đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không thể tiếp tục kinh doanh, bán hàng hay cung cấp dịch vụ.
• Buộc hủy, xóa dữ liệu: Buộc xóa dữ liệu cá nhân đến mức không thể khôi phục đối với toàn bộ tệp dữ liệu được xử lý trái quy định.
• Nộp lại số lợi bất hợp pháp: Buộc hoàn trả hoặc nộp lại toàn bộ doanh thu có được từ hành vi vi phạm.
• Xin lỗi công khai: Buộc công khai xin lỗi trên các phương tiện thông tin đại chúng, gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín thương hiệu.

Quy trình thực hiện bảo mật và mã hóa dữ liệu cá nhân từng bước chuẩn pháp lý

Để đảm bảo tuân thủ tuyệt đối Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 và tránh các chế tài từ Nghị định 330/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp cần thiết lập quy trình chuẩn (SOP) dưới sự tham vấn của chuyên gia pháp lý và kỹ thuật:

• Bước 1: Rà soát và Phân loại dữ liệu (Data Discovery & Classification): Quét toàn bộ hệ thống máy chủ, Cloud, CRM để xác định chính xác đâu là dữ liệu cơ bản, đâu là dữ liệu nhạy cảm cần mã hóa bắt buộc.
• Bước 2: Lựa chọn thuật toán mã hóa: Áp dụng các tiêu chuẩn mã hóa mạnh (như AES-256) cho dữ liệu ở trạng thái nghỉ (Data at rest) và giao thức TLS 1.2/1.3 cho dữ liệu đang truyền tải (Data in transit).
• Bước 3: Thiết lập quản lý khóa mã hóa (Key Management): Tách biệt hoàn toàn nơi lưu trữ dữ liệu đã mã hóa và nơi lưu trữ khóa giải mã. Phân quyền truy cập khóa theo nguyên tắc đặc quyền tối thiểu (Least Privilege).
• Bước 4: Tích hợp vào Hồ sơ DPIA: Cập nhật chi tiết sơ đồ hệ thống, thuật toán mã hóa và quy trình quản lý rủi ro vào Báo cáo đánh giá tác động xử lý dữ liệu cá nhân (Mẫu số 10) để nộp cho Bộ Công an.
• Bước 5: Đánh giá và Kiểm thử định kỳ: Tổ chức kiểm thử xâm nhập (Penetration Testing) định kỳ hàng năm để phát hiện lỗ hổng và cập nhật phương án bảo mật.

Khó khăn thực tiễn khi doanh nghiệp triển khai thuật toán bảo mật và giải pháp từ Luật DPO

Tóm tắt chuyên môn: Quá trình triển khai các biện pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân đòi hỏi doanh nghiệp phải đồng bộ giữa hạ tầng kỹ thuật, quy trình quản trị và nhân sự chuyên môn, khiến nhiều đơn vị gặp khó khăn trong việc đáp ứng đầy đủ các yêu cầu bảo mật khắt khe của pháp luật.

Một hiểu lầm thường gặp là chỉ cần áp dụng một biện pháp kỹ thuật như băm (hashing) hoặc mã hóa cơ bản là có thể bảo đảm an toàn cho toàn bộ dữ liệu. Trên thực tế, doanh nghiệp cần lựa chọn và triển khai các biện pháp bảo vệ phù hợp với loại dữ liệu, hoạt động xử lý và mức độ rủi ro. Việc đáp ứng các yêu cầu về biện pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân, sơ đồ thiết kế hệ thống và tiêu chuẩn bảo vệ dữ liệu được áp dụng cũng cần được thể hiện chi tiết trong hồ sơ đánh giá tác động xử lý dữ liệu cá nhân theo Điều 19 Nghị định 356/2025/NĐ-CP.

💡 Luật DPO chia sẻ: Một trong những khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp là sự thiếu đồng bộ giữa bộ phận kỹ thuật (IT) và bộ phận pháp chế (Legal). Nếu hệ thống thực tế, luồng dữ liệu và hồ sơ đánh giá tác động không thống nhất, doanh nghiệp sẽ bị đánh giá là “khai báo gian dối” khi Cục A05 tiến hành thanh tra. Vì vậy, doanh nghiệp nên rà soát biện pháp bảo vệ dữ liệu ngay từ khâu thiết kế hệ thống và tham khảo Hướng dẫn lập hồ sơ đánh giá tác động xử lý dữ liệu cá nhân chuyên sâu từ các tổ chức tư vấn luật uy tín.

Câu hỏi thường gặp về mã hóa dữ liệu cá nhân nhạy cảm (FAQs)

Mã hóa ở trạng thái nghỉ trên đám mây nghĩa là gì?

Mã hóa ở trạng thái nghỉ (Data at rest encryption) là việc mã hóa dữ liệu cá nhân trong thời gian dữ liệu đang được lưu trữ tĩnh trên hệ thống điện toán đám mây (ổ cứng, database), nhằm ngăn ngừa việc truy cập hoặc sử dụng dữ liệu trái phép nếu máy chủ bị tấn công vật lý hoặc logic. Theo khoản 4 Điều 12 Nghị định 356/2025/NĐ-CP, đây là yêu cầu bắt buộc.

Việc gửi danh sách khách hàng qua email không đặt mật khẩu có vi phạm không?

Có thể vi phạm, nếu cách thức gửi không bảo đảm các yêu cầu an toàn đối với dữ liệu cá nhân. Đối với dữ liệu nhạy cảm, doanh nghiệp cần đặc biệt kiểm soát quyền truy cập và mã hóa tệp tin trong quá trình truyền tải (Data in transit) theo quy định của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025.

Chỉ băm (hashing) thông tin sinh trắc học thì có đáp ứng luật không?

Không nhất thiết. Việc băm dữ liệu có thể là một biện pháp kỹ thuật phù hợp, nhưng không thay thế toàn bộ các yêu cầu bảo vệ. Theo điểm a khoản 4 Điều 31 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025, tổ chức còn phải áp dụng biện pháp bảo mật vật lý đối với thiết bị lưu trữ; hạn chế quyền truy cập và thiết lập hệ thống theo dõi xâm phạm.

Sử dụng nền tảng Blockchain để lưu thông tin y tế có an toàn không?

Có thể an toàn nếu áp dụng đúng luật. Theo điểm b khoản 2 Điều 11 Nghị định 356/2025/NĐ-CP, nghiêm cấm lưu trữ trực tiếp dữ liệu cá nhân bản rõ trên chuỗi khối; chỉ được lưu trữ khi dữ liệu đã được khử nhận dạng hoặc lưu trữ giá trị băm (hash value) của dữ liệu đó.

Cơ quan nhà nước có quyền giải mã thông tin của doanh nghiệp không?

Có, nhưng chỉ trong những trường hợp pháp luật quy định nghiêm ngặt. Theo khoản 4 Điều 22 Luật Dữ liệu 2024, cơ quan nhà nước có thẩm quyền có thể áp dụng biện pháp giải mã trong trường hợp khẩn cấp, đe dọa an ninh quốc gia, phòng chống khủng bố hoặc thảm họa.

Nhận tư vấn và bảo vệ quyền lợi pháp lý cùng Công ty Luật TNHH DPO

Việc không mã hóa dữ liệu cá nhân nhạy cảm trong quá trình lưu trữ không chỉ là một sai lầm về công nghệ mà còn là một vi phạm pháp lý nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến sự tồn vong của doanh nghiệp. Với sự am hiểu sâu sắc về Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 và Nghị định 330/2026/NĐ-CP, đội ngũ chuyên gia tại Công ty Luật TNHH DPO cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp rà soát hệ thống, chuẩn hóa hồ sơ DPIA và thiết lập cơ chế tuân thủ toàn diện. Hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua Hotline 0976926655 hoặc trực tiếp tại trụ sở: Tầng 6, Tòa tháp Ngôi Sao, Dương Đình Nghệ, P. Cầu Giấy, TP. Hà Nội để bảo vệ an toàn pháp lý cho tổ chức của bạn.

Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo pháp lý và được tổng hợp bởi đội ngũ Luật DPO. Để nhận được giải pháp pháp lý chính xác nhất cho từng trường hợp cụ thể, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Hotline: 0976926655.